QUỐC BẢO – VÀ NHỮNG LỜI TÌNH TRẺ MÃI

Tôi thích nhất là nghe nhạc Quốc Bảo vào những buổi sáng chủ nhật, nhẩn nha với một ly trà nóng, bật nhạc váng cả phòng, thấy cái âm thanh ấy như đang muốn nói: Cuộc đời ngoài kia tươi đẹp lắm, và chúng ta hãy cứ vui đi...

Tôi bắt đầu nghe nhạc Quốc Bảo từ những năm cấp 2 và mở đầu với  V. Thật ra trước đó, cùng với tên tuổi của những ca sỹ nổi tiếng, đặc biệt là Hà Trần, những bài hát của Quốc Bảo như  Em về tinh khôi, Em về tóc xanh, Bình yên...  đã trở nên quá nổi tiếng. Ấn tượng với dòng chảy âm nhạc mới mẻ nhưng sâu sắc và bền bỉ này, tôi bắt đầu tìm đến những bài hát khác, những album khác của Quốc Bảo, những bài hát cũ thời trước V, rồi những bài hát mới trong những Album tiếp theo như My Guitar My Friends, Mai Khôi Sings Quốc Bảo... Mới đây nhất, cùng với  Địa Đàng, tôi nhận ra, ồ nhanh thật, mình đã nghe nhạc Quốc Bảo tròn 10 năm trời.

Tôi là kẻ thích nghe nhạc theo nhạc sỹ. Ví dụ, tôi thích nghe nhạc Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng... với những nhạc sỹ đương đại, tôi thích âm nhạc của Quốc Bảo, Đỗ Bảo và cả Lê Cát Trọng Lý (của những giai đoạn sáng tác đầu). Tôi tìm đến những bài hát của họ để nghe, rồi bắt đầu yêu tiếng hát của những ca sỹ thể hiện, với một vài ca sỹ, tôi chỉ yêu họ khi họ thể hiện những bản nhạc của nhạc sỹ đó, ngoài vùng đó, tôi thậm chí không nghe (như tôi thích Thủy Tiên trong âm nhạc Quốc Bảo, cứ u buồn, mong manh và lúc nào cũng như chực vỡ òa). Có thể hơi cực đoan một chút, nhưng khi nghe nhạc theo nhạc sỹ, bạn sẽ có một cảm giác... rất an toàn, đặc biệt là đối với gu âm nhạc và đôi tai của mình :D

Sẽ thật thú vị khi nghe nhạc và ngồi đoán tuổi tác giả, chính xác hơn, ngồi đoán từng giai đoạn cuộc đời mà những nhạc sỹ trải qua. Bởi, những bản nhạc – tựa như một tấm gương chân thực, sẽ phản chiếu con người/tâm tư của nhạc sỹ rõ nét nhất.

Ví dụ như nhé, tôi nghe nhạc Đỗ Bảo – với  Cánh cung 1 – và tưởng tượng ra hình ảnh một người đàn ông đang rạo rực với tình yêu – người đàn ông đương thời trẻ trung và biết yêu tha thiết; tình yêu đã mang đến cho anh một thế giới mới – đẹp đẽ, rạo rực với mỗi ngày thức dậy đều căng tràn những dư vị mới. Với  Cánh cung 2 – hiện hình rõ nét trong đó là hình ảnh một người đàn ông trưởng thành, vững chãi, biết tin tưởng vào tình yêu và có trách nhiệm với mái ấm gia đình.  Cánh cung 3 không phải không có những bài hát vui nhưng tựu chung lại thì buồn, với những dằng xé của một người đàn ông bắt đầu đạt đến độ chín trong tâm hồn, trong những đêm đầy khói thuốc, nghĩ về hiện tại và tương lai, về những mối tình đan xen khắc khoải, về tuổi trẻ và cái chết, về tình yêu và trách nhiệm...

Với Quốc Bảo thì khác, đã từ lâu rồi tôi thấy âm nhạc của anh dường như không có tuổi, nó cứ cứ TRẺ mãi. Và với thứ âm nhạc đó, tôi luôn tưởng tượng ra một người đàn ông đã quá từng trải, đi qua đủ những hỉ nộ ái ố của cuộc đời; giờ đây được tưới mát lại tâm hồn bằng những rung động của tình yêu – để rồi yêu một cách cuồng si, nhưng cứ luôn đầy bao dung, chở che và vỗ về. Thứ tình yêu của một người đàn ông trưởng thành dành cho một người tình còn đương thanh xuân, và yêu nàng như yêu đứa con của mình.

“Em cho ta yêu thương tình cờ
Nuôi cho tóc xanh lại
Những âm u vừa chớm
Đã tan đi nhẹ.

Em cho ta vô tư tình cờ
Và tô son những đêm dài...”

(Vừa biết dấu yêu)

“Là tái sinh tôi trong kiếp tình
Giấc mơ ngon như mật rót ra
Tình lấp lánh quá khiến tôi nhiều khi không tin
Có em tận tay chưa tin
Ngỡ như còn vướng mộng ...”

(Đêm nhung)

Tôi chưa bao giờ chối từ việc mình phải lòng những ca từ trong nhạc Quốc Bảo, nào  lụa, nào  thơm, nào  xinh, nào  ngoan; nào  chân son nào  môi tươi nào  cánh tay nhung nào  tóc ai bay ngang lưng trời  – những từ ngữ dường như đẹp đẽ nhất để miêu tả về một cô gái đều đã được Quốc Bảo sử dụng – cách sử dụng “đàn ông” và gợi cảm đến nỗi, mỗi lần nghe nhạc, chúng ta – nếu là phụ nữ đều thấy mình như một thực thể mong manh, xinh đẹp, và được Thượng đế ban cho phước lành.

“Nắng bối rối khi nàng trong xanh vậy
Mà sao anh hơn được nắng
Anh làm sao ra ngoài không gian em
Đành làm tù nhân mãi.

Nếu biết trước anh đã xin thêm ngày
Được giam trong tay mềm em
Xinh của anh, em là ngoan của anh
Mòn môi anh vẫn gọi.”

(Địa đàng)

Tản mạn chút về  Địa đàng 1. Tôi thấy rất thích thú với album này. Nó Nguyên bản – chính xác là như vậy. Lúc nghe đi nghe lại album nhiều lần, tôi đã nghĩ, tại sao Quốc Bảo không phối một cách khác đi, hoặc để cho ca sỹ “phiêu” với bài hát nhiều hơn (đặc biệt là những đoạn cuối, ta đã quen với việc những bài hát sẽ luôn được đẩy lên cao trào). Giọng Nguyên Hà mỏng, nhưng không cần cố gắng, cô hát  Địa đàng 1 mộc như cách mà cô đang thở. Và tôi nhận ra, đó cũng là một cách hay – Quốc Bảo đã giúp ca sỹ - nàng thơ mới của mình có một lời chào chân phương nhất, giản dị nhất khi đặt chân vào thế giới âm nhạc của “những người yêu nhạc Quốc Bảo”. Một cú chạm rất khẽ, để mở ra một hành trình mới mẻ và thăng hoa sau này.

Mỗi bài hát trong  Địa đàng 1 đều xinh đẹp, mà nếu được ví, tôi sẽ nghĩ đến những buổi sáng tháng Tư – với bầu trời nắng trong veo và thanh sạch, khi tâm hồn người ta cứ như đang nhún nhảy một điệu Valse. Cả những bài hát  Ru, vốn gợi về những giấc ngủ (và những đêm mộng mị), với cách hát và bản phối dịu dàng như tiếng thở, đã như một liều thuốc an ủi khiến người ta thở phào rồi tự nhủ: à, chỉ là giấc mơ trưa Sài Gòn mưa rào, có người đàn ông ôm người tình mong manh của mình trong tay rồi ngủ, mà người đàn ông thì tâm đã bình yên quá đỗi, thôi đừng lo...

“Thấy không em ngoài tiếng gió
Có chi đâu đáng sợ?

Yên ngủ đi
Có anh trông nom em từng giây
Anh hôn em cả khi nàng mơ
Giấc mơ êm nhẹ...”

Địa đàng 2 mang đến một cảm nhận sâu sắc hơn – về một Nguyên Hà chững chạc hơn. Âm nhạc trong  Địa đàng 2 sâu, man mác, đôi khi hơi gắt, như một lời trách cứ, như một sự bất an. Gợi về những những đêm dài, với những người tình không ngủ, nằm cạnh nhau nhưng mỗi người mang trong mình những khối tình riêng. Hoặc có khi là những người tình cô đơn, chờ ai đó như cơn mưa về tưới mát lại cuộc đời.

“Chờ hoài lời em vỗ về
Chờ người mà đau lòng thế
Chờ mòn cả đêm, đêm ơi.”

(Giọng tình)

Có vẻ âm nhạc của Quốc Bảo là thế, cũng giống như anh (mà có thể tôi chẳng hiểu về anh, chỉ mới đọc qua những tản văn anh viết). Đó là thứ âm nhạc của những người đã đi qua đủ những dông bão, không bao giờ nói những lời đao to búa lớn, mà chỉ cứ chậm rãi, bao dung, “tình mềm như nước”...  

Vậy thôi.

À, và có một điều (chẳng hiểu sao) tôi rất chắc chắn, những người con gái có thể không yêu nhạc Quốc Bảo, nhưng những người đàn bà thì luôn luôn - có.

                                        

Âm nhạc

"Viết cho người bạn hiền đã cùng tôi đi qua những ngày tối tăm..."




Tôi còn nhớ rất nhiều năm trước. Khi tâm trạng của tôi rơi vào thời kỳ khủng hoảng, khi tôi cảm thấy quá nhiều nỗi hoang mang, khi tôi thấy mình thật nhỏ bé, và chẳng thuộc về nơi nào. Tôi đã bắt đầu tìm đến nhạc không lời. Để nghe. Và để chẳng phải suy nghĩ bất kỳ điều gì cả. Nửa đêm, khi đèn phòng đã tắt, tôi sẽ đeo tai nghe, bật nhạc cỡ lớn nhất. Rồi mở mắt thật lớn, nhìn lên cái khoảng không tối đen. Tôi thấy mình đang ở một thế giới khác. Nơi không có những nỗi lo, buồn phiền và áp lực. Lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi hiểu rằng âm nhạc thật sự có khả năng cứu rỗi.


Năm nhất Đại học, tôi ở cùng nhà với một cô bạn thích nghe nhạc Trịnh. Ngày nào cũng vậy, bạn mở nhạc Trịnh, qua chiếc điện thoại có âm thanh nhỏ xíu xiu. Những bản nhạc Trịnh qua tiếng hát của Khánh Ly. Hồi ấy, tôi vẫn chưa nghe được chất giọng của Khánh Ly, thấy nó thật nặng. Thế rồi một ngày, bạn lại mở một bài hát, lúc đó, tôi nói: “Giọng ai mà hay quá.” Bạn cười: "Chào mừng đã đến với thế giới của Khánh Ly và Trịnh." Và tôi đã ở lại cái thế giới đó, mãi không chịu đi.

Thư mục Music của tôi không nhiều nhạc, toàn những bản nhạc mà người ta đã nghe từ lâu lắm rồi. Giờ thì tôi hay ngồi nghe lại, thấy thật hạnh phúc vì có những bài hát, ngày xưa hát chỉ vì giai điệu, hoặc không hề thích, giờ khi đã hiểu thấu ca từ, thấy những gì được nghe sao mà đẹp đẽ. Phải như vậy chứ, đừng bao giờ là những lời ca sáo rỗng, đừng bao giờ là một bài hát người ta nghe một lần đã thuộc, rồi không bao giờ muốn nghe lại nữa.



Thật ra âm nhạc cũng giống như một người bạn - bạn phải dựa vào cảm tính để yêu mến nó, chứ không thể dùng lý trí. Bạn sẽ thích thứ nhạc này, vì nó hợp với bạn, ngay từ khi bạn nghe nó - lần đầu. Hoặc là đúng thời điểm. Ví như một đứa trẻ nhỏ sẽ khó lòng mà thích được những bản nhạc buồn bã - phải để chúng lớn lên, trải qua những thăng trầm của cuộc đời, rồi nghe lại. Hồi xem Pretty woman, có một chi tiết mà tôi rất thích, đó là khi nhân vật nam chính Edward Lewis cho cô gái Vivian Ward đi nghe nhạc Opera, lúc đó, Edward đã nói: "Opera là một thứ nhạc rất đặc biệt. Nếu ai ngay từ lần đầu tiên đã yêu nó, thì họ sẽ yêu nó mãi mãi. Còn nếu ai ngay từ lần đầu đã không thích nó, thì về sau, có thể họ vẫn nghe, nhưng đó sẽ không bao giờ trở thành một phần của tâm hồn họ." Cũng giống như việc bạn cố gắng để nghe một thứ nhạc gì đó không hợp với bạn, chỉ để tỏ ra là một người sang trọng, hoặc thời thượng, hoặc có gu, ừ thì bạn vẫn nghe, nhưng chắc chắn, âm nhạc lúc đó sẽ không bao giờ là thứ có thể cứu rỗi cuộc đời bạn - vào những khoảnh khắc bạn thấy mình như rơi xuống đáy vực sâu.

                         

                                           

Tôi thường thích nghe nhạc khi ở một mình - phần vì lúc đó, mọi thứ sẽ dễ chịu hơn, phần vì không mấy người xung quanh thích thứ nhạc mà tôi thích. Nhưng, với một vài người mà tôi thật sự yêu quý, tôi thường bật nhạc những lúc có họ, đó giống như một cách mà tôi cho họ thấy tâm hồn của tôi. Ừ, tôi là như vậy đấy - rối rắm với những nhúm cảm xúc của riêng mình, dễ vỡ nữa, mong manh nữa, hay buồn nữa, dù lúc nào cũng toe toét, tòe toẹt.

Nhớ hồi còn ở nhà, rất hay bật cho chị gái nghe nhạc cùng, nhưng mà bả thường không thích, suốt ngày chê :)), nói là sao mày nghe cái nhạc gì kinh thế. Thế mà gần đây, gửi lại cho bả cái bài hát mà hồi xưa ở nhà mình hay bật, bả nói: Lâu lắm mới được nghe lại. Đấy, thế mới biết rằng, âm nhạc có khả năng thẩm thấu ghê gớm như vậy đó. Nó khiến người ta nhớ, người ta yêu thương, người ta ám ảnh. Đôi khi không phải vì bài hát đó, giai điệu đó mà vì cái quãng thời gian đó, đã từng nghe nhạc với người đó. Cái bầu không khí ấy sẽ chẳng bao giờ trở lại nữa, đúng không, và người đó thì cũng đã trôi dạt nơi nao rồi, đúng không?

Chỉ có những bản nhạc là vẫn da diết như thế…


Nếu muốn biết tâm hồn của một người có hợp với mình, hãy hỏi cuốn sách mà họ thích, hoặc hỏi thứ nhạc mà họ thích - nếu được thì cả hai :D. Sáng 23, gần Giáng sinh, thế mà chẳng hiểu lần mò kiểu gì đọc được note của chị. Tự nhiên thấy lòng cứ ấm.



“On the fast track cũng không thể ngăn tôi lửng lơ trên mây những lúc thế này. Chúng tôi trò chuyện về âm nhạc. Lâu rồi mới nói chuyện với một người có gu âm nhạc hợp với mình. Những bài hát từ rất xưa được nhắc nhớ. Những xúc cảm từ rất xưa lại ùa về. Tôi nhắc cô ấy bài “Biển cạn”, lẩm nhẩm hát trong lúc ăn trưa. Cô ấy nhắc tôi bài “Đêm đông”, lẩm nhẩm hát lúc ngồi trên xích đu. Chúng tôi nhắc tên Trịnh Công Sơn, Đỗ Bảo, Lê Cát Trọng Lý, Richard Clayderman, đến Hà Trần, Thu Phương, Thanh Lam, đến Lệ Quyên, Lê Hiếu, Tấn Minh, đến “Bức thư tình đầu tiên”, “Riêng một góc trời,” “Chiếc lá cuối cùng”, đến “Cánh cung”, đến định mệnh mà bài hát vận vào người nghệ sỹ… Mỗi cái tên, mỗi bài hát đều gợi lên trong tôi những rung cảm mãnh liệt. Tôi những muốn nhét earphone vào tai mà ngồi xích đu sưởi nắng nghe nhạc suốt buổi chiều. Bạn biết đấy, khi bạn nghe nhạc bằng trái tim, bạn sẽ nhận về những xúc cảm mạnh mẽ. Khi bạn cảm nhận âm nhạc bằng trái tim, những rung cảm sẽ mãi mãi ở lại cùng bạn, và mang lại hạnh phúc cho bạn, dù vui hay buồn.”





Rồi thì thấy mình đúng thật là đã lớn lên. Đã hiểu mọi thứ hơn, đã sống trầm tĩnh hơn, và biết cách cân bằng hơn. Những lúc quá buồn bã, hoặc cảm thấy bị bỏ rơi, bị phản bội, đã qua rồi cái thời có thể ôm ai đó mà khóc. Đã qua rồi cái thời có thể than vãn với những người thân yêu của mình. Hoặc trốn đi một nơi thật xa.




Ừ, lúc đó, sẽ đóng cửa phòng, tắt hết đèn, bật nhạc thật to. Và mình sẽ ở một thế giới khác.


                                                                                                         Hà Nội, tháng Mười hai năm cũ...